Aftur til forsíðu

Góð jólaráð til foreldur um ung og rúsdrekka/rúsevni

Góð jólaráð til foreldur um ung og rúsdrekka/rúsevni

Desember mánaður er fyri nógv ein hugnaligur mánaður við jólum, nýggjári og ikki minst øllum veitslunum, konsertunum og øðrum, ið fólk fara til.

Blái Krossur Føroya skrivar:

Spyrt tú ungdómin, so siga nógv, at 2. jólakvøld er størsta ballingarkvøld í árinum. Tað er feria, og fólk vilja hugna sær við at fara ein túr í býin, hava tað stuttligt og møta vinum og kenningum. Afturat hesum veitslukvøldinum eru ofta fleiri jólaborðhald og so sjálvandi nýggjárið. Desember mánaður er tí ein mánaður, har nógv verið drukkið, tí nógv er at feira. Tí hevur tað týdning, at tú sum foreldur tosar við títt barn um rúsdrekka og rúsevni.

5 góð ráð

1. Hvat heldur tú?

Hugsa um tínar meiningar og hugburð til rúsdrekka og rúsevnir. Besta fyribyrgingin, fyri at ung ikki koma illa fyri orsakað av rúsdrekka, er, at foreldur hava greiðar meiningar og mørkr, og at tað verður tosað við ungdómin um hetta í einum jaligum og opnum samskifti. Tað finnast nógvar ymiskar fatanir av, hvat tað besta er at gera, og tað kann vera torført at vita, hvat er tað rætta. Her kanst tú lesa um ymsar meiningar, ið ofta eru at hoyra í samfelagnum, og hvat gransking sigur!

2. Samtalan

Tosa við tann unga um rúsdrekka og rúsevnir, og um hvørjar meiningar tú hevur, og reglur tú setur. Spyr tann unga um hansara ella hennara upplivingar, og hvat tey halda, men ver  greiður í, hvar tú stendur. Tað hevur týdning, at tey kenna seg hoyrd og vird. Til eina tílíka samtalu hevur tað týdning, at tú fyrireikar teg til spurningar, ið møguliga kunnu koma. Les meira her!

3. Avtalur

Ger avtalur við tann unga. Góðar avtalur eru til dømis ein klokkutíð, nær tey skulu vera heima; at tey kunnu ringja, um eitthvørt er; ringja fyri at vera avheintað; siga frá, um ballið flytur stað; ringja, um tey gerast ov full, og so framvegis. Her kanst tú lesa hent ráð, um hvat tú kanst gera!

4. Um tey fara í býin

Um tann ungi hevur avgjørt at fara í býin, hevur tað týdning at tosa við tey um nøgdirnar, ið tey drekka, og at minna tey á at drekka vatn.

5. “Ansið eftir”

Vegleið tey ungu um at ansa eftir sær sjálvum og hvør øðrum, og ikki at fara frá drykkinum. Tað hava verið nakrar sakir í ár, har fólk hava upplivað, at teirra drykkur er blivin spike’aður (útalaðast speikaður), tað er, at onkur hevur koyrt okkurt rúsevni í. Hetta kann vera sera vandamikið, tí tú veit ikki, hvat evnið er, og tí ikki, hvørja ávirkan tað hevur. Um tú ivast, um tú hevur drukkið okkurt, ið var spike’að, so hevur tað týdning, at tú kemur undir læknahond og samstundis boðar løgregluni frá, hvat er hent, og at tú heldur, at onkur hevur koyrt okkurt í drykkin hjá tær. Tað hevur týdning at boða løgregluni frá, so at røttu royndirnar kunnu verða tiknar, ið kunnu nýtast, um málið verður meldað.

Nógv rúsevni í Føroyum í løtuni

Sambært løgregluni eru í løtuni nógv rúsevni á marknaðinum, og tí er tað lætt at fáa fatur á – serliga er nógv av hasji og frímerkjum (LSD). Frímerkini kunnu síggja so óskyldug út, men kunnu hava sterka og vandamikla ávirkan. Løgreglan veit at siga, at ung eksperimentera við hesum evninum og fáa vinir at halda vakt, so onkur er at ringja 112, um tað gongur galið. Um tú googlar LSD frimærker kanst tú síggja, hvussu tey síggja út.

Um tú ivast í, um títt barn ella um ein vinur tekur rúsevni, so kanst tú lesa um, hvørji eyðkenni eru, her!

 

Viðmerkingar

Til ber at viðmerkja greinina við sakligum grundgevingum og sjónarmiðum. Ein góð minnisregla: Skriva ikki annað enn tað, sum tú kanst siga við ein persón andlit til andlits. Trúboðin loyvir sær at strika viðmerkingar, sum innihalda ljótan málburð, persónsálop ella haturstalu.

Undanfarna grein

Hví halda vit Jesu føðingardag 25. desember?

Les grein

Jólagleðiboðini eru eisini til tín

Les grein
Næsta grein
A+