Aftur til forsíðu

Biskupur: Borin gjøgnum sorg til lívs

Mynd: Torleif Johannesen

Biskupur: Borin gjøgnum sorg til lívs

Á minningarhaldi teirra sjólátnu í Havn í dag hevði Jógvan Fríðriksson, biskupur, andakt á Vinnuháskúlanum. Síðani varð farið niðan í viðarlundina at leggja kransar við minnisvarðan. Vit endurgeva andaktina niðanfyri.

 

“Sæl eru tey, ið syrgja, tí at tey skulu fáa troyst” (Matt 5,4).

Lívsins forløg ganga mangar ymiskar gøtur, og rásin til eydnu og sælu er torfør at finna. Vit hava ein dreym, men mongum brestur ætlan. Meðan lívið er, og tá ið deyðin vitjar, eru tað júst samveran í nærleika og tann vakra ætlanin, ið bindir bond ímillum menniskju. Hin sterka kenslan av felags ætlan, ynskjum og dreymum livir framhaldandi sum eitt kært og hjartaligt minni, hóast ein av okkum doyr.

Lærdi í embæti at kenna brotpartar av søguni um lagnu fólksins. Tey nógvu, ið syrgdu samstundis, tí so mong fórust. Hitt fámenta húskið, ið syrgdi sváran deyða, tá ið ein av teimum kæru varð kallaður til æviga hvíld.

Í september 2010 var minningarhald úti í Mykinesi. Fjøruti ár vóru liðin síðan flogvanlukkuna í oynni. Flogfarið steðgaði við ein stein uppi á Knúki. Síðan feigdardagin í 1970 hava vit mist fólk í flogferðsluni. Hvørja ferð er sorg, saknur og grátur.

Í august 2013 varð minningarhald norðuri á Skarði til minnis um teir, ið fórust við Skarðsbátinum tollaksmessudag í 1913. Henda vanlukkan varð orsøkin til, at øskukalt gjørdist á grúgvuni, og bygdin Skarð doyði út nøkur ár seinni. Í adventini 1913 gingu tríggir aðrir bátar burtur í Norðoyggjum.

Í februar 2015 var minningarhald í Sandvík, nú hundrað ár vóru liðin síðani skaðagrindina, har ikki færri enn 14 mans sjólótust.

Hesi serligu minningarhald og tað árliga minningarhaldið allahalgannadag við minnisvarðar runt um í bygdunum siga søguna um lívið og tess krevjandi forløg.

Eisini á øðrum støðum dró feigdin. Mong eru fallin í bjørgunum og á fjalli. Onnur umkomust við sævarmálan ella doyðu í ferðsluni í vegakervinum. Ómøguligt er at nevna allar orsøkirnar, ið kunnu elva til deyða. Staðfest verður, at eisini deyði teirra í sjúkrasong og teirra, ið stillan sovna burtur ella brádliga fara, elur sorg og sakn, trega og sálarkvøl.

Inn í henda lagnutunga veruleikan ber hin kristna kirkjan orð Jesu, at sæl eru tey, ið syrgja, tí at tey skulu fáa troyst. Orð Jesu eru ikki ein veruleikafjar reingjan av støðuni, t.d. at flýggja frá tilveruni og skapa eina hugmynd av nøkrum jaligum.

Hin kristna kirkjan prædikar Guðs gagnligu hjáveru eisini tær løtur, tá ið vit hava mótvind og mótrák á lívsleiðini. Kend er signing Mósesar, tá ið hann sum gamal maður signaði ættir Ísraels. “Sum dagar tínir skal styrki tín vera!” (Fimta Mósebók 33,25).

Dagarnir eru skiftandi, og hvør dagur ber okkum sín setning. Teir tungu dagarnir eru altíð svárir, men eisini dagarnar við sorg kann Guð vælsignað. Tað er sannroynd teirra kristnu, at júst í neyðini er hjálpin næst. Tann tímiliga hjálpin eins væl og tann andaliga, og andalig vælvera gagnar altíð, sjálvt um vit doyggja. At liva og doyggja í tí friði, hvíld og trúgv, at annaðhvørt við so liva ella doyggja, hoyra vit Harranum til.

Omanfyri durastavin í mongum heimum hekk í mínum uppvøkstri hetta skriftstaðið úr sálmabókini í GT: “Heit so á meg á neyðardegi, eg skal bjarga tær, og tú skal lova mær.” (Sálmur 50,15).

Mær rennur í huga vitnisburðin frá einum eldri manni á leiðini. Sunnumorgunin fingu tey deyðsboðini av tveimum, ið vóru deyðir í bestu árum. Tá ið tey gjørdu klárt at fara í kirkju, fingu tey gomlu spurningin frá teimum yngru í húsinum: Fara tit í kirkju, nú so tung boð eru givin. Svarað varð aftur við einum øðrum spurningi: “Hvar aðrastaðni skulu vit fara við so tungum boðum enn í kirkjuna, Guðs hús.”

Tað er vitnisburðurin, ið fedrarnir góvu okkum í arv, at Harrans hendur halda í lívi og deyða. Lívið er ikki einans at liva og vera til. Tað veruliga lívið er tilvitað at kenna seg livandi og eiga vónina, at vit vegna Kristus eru ein partur av tí æviga lívinum. Uppreisn likamsins og ævigt lív í Guðs ríki.

Jesus orðar loyndardómin um tað æviga lívið í høvuðsprestabønini: “Men hetta er hitt æviga lívið, at teir kenna teg, hin eina sanna Guð, og tann, sum tú sendi, Jesus Krist.” (Jóhannes 17,3).

Tað æviga lívið er ikki einans nakað, ið einaferð kemur í framtíðini. Tað æviga lívið er nútíð, tað er longu byrjað, tað er komið til jarðar, tað er lutur okkara í Jesusi Kristi. Tess vegna kunnu eisini tey, ið syrgja vera sæl, ikki júst tí at tey syrgja, men vegna tess at deyðin ikki eigur tað seinasta orðið. Í hesi lívsvón  finna vit troyst, tí í trúnni á Jesus syrgja vit ikki sum tey, ið onga vón eiga. Vit eiga eina livandi vón, og vónin er lívið og lívsins kraft.

Vónin um tað æviga lívið er í tí jarðiska lívinum orka, ið gevur mót, styrki og áræði at liva við sorgini. Ikki seta sorgina frá okkum ella goyma hana burtur, men ístaðin minnast við at tendra ljós og kertur, sum við flógvari glæmu gera løtuna milda og unniliga, hóast deyðan. Í seinasta andadrátti staðfestir vónin tað doyggjandi lívið sum ævigt lív í dýrdarlikami heima í Guðs ríki.

Tó, vælskiljandi er ivin eina sorgtunga løtu, tá ið sagt verður: “Prestur, eru hetta ikki einans føgur orð? Vit kenna als ikki, at tilveran hongur saman, nú vit júst hava mist ein kæran í óskiljandi deyða. Møguliga er Jesus hjástaddur, men so liggur hann framvegis í bátinum og svevur.”

Ein greið útsøgn hjá avvarðandi, ið eigur at vera tikin í álvara. Tað er valla rætt at mæla ímóti ella royna at verja støðuna, tí lívlát og frávera av lívið er ein svár støða hjá teim avvarðandi og okkum. Gráturin kemur av sær sjálvum, og tárakeldan er dýrt goldin lekidómur. Eisini Jesus græt, og viðhvørt er gráturin tann einasta talan, ið hjartað skilir og fatar.

Hesin veruleikin verður staðfestur, hvørja ferð vit vitja leiðið í kirkjugarðinum. Vit steðga á eina løtu og drýpa høvur í tøkk. Gamalt varð at siga orðini: Hvíl í friði, inntil vit síggjast aftur í Guðs ríki.

Sami veruleiki er sjónligur allahalgannadag, tá ið vit minnast tey, ið fórust á sjónum. Mong teirra fingu ikki grøv í tí heimliga. Vit vitja minnisvarðan og lesa navnið og nøvnini, tí júst minnisvarðin yvir sjólátin er gravsteinur teirra, ið fingu váta grøv.

Mitt í sorg, dimmi og dapri er tað hin kristna vónin, at vit í trúnni á Jesus eiga hitt æviga lívið í Guðs ríki og møta teimum aftur, ið undan eru gingin. Vit eru ávegis og longu nú og fyri framman er tað æviga lívið okkara í Jesusi Kristi. Amen.

Undanfarna grein

Løgmaður allahalgannadag: Havið er okkum viðhvørt bæði frændi og fíggindi

Les grein

Blátt Gras við nýggjari fløgu

Les grein
Næsta grein
A+