Aftur til forsíðu

Guds orð, ikki Luther, hevði avgerandi leiklutin í trúbótini

Guds orð, ikki Luther, hevði avgerandi leiklutin í trúbótini

Hin 31. oktober 1517 hongdi Martin Luther tær 95 tesurnar upp á kirkjuhurðina í Wittenberg. Hetta varð startskotið til trúbótina.

Men hóast tað var Luther, ið hongdi tesurnar upp, so er tað kortini ikki hann, ið hevur tann avgerandi leiklutin í trúbótini. Harafturímóti er tað Guds orð, ið hevur tann avgerandi leiklutin! Og tí arbeiddi trúbótarfólkið eisini út frá slagorðinum: ad fontes (aftur til keldurnar). Kirkjan skuldi fáast aftur á beint við at venda aftur til keldurnar.

“Hetta sást eisini aftur í tí fyrstu tesuni hjá Luther: “Tá ið okkara Harri og Meistari Jesus Kristus segði: “Gerið bót” og so framvegis, vildi hann, at alt lívið hjá tí trúgvandi skuldi vera ein bót.” Her sipar Luther til tað, sum Jesus sigur í Matteus 4,17.”

Í tí gomlu latínsku umsetingini av hesum versinum (tað er ‘Vulgata’) stóð: “Gerið bót…” Og rómversk-katólska kirkjan grundaði millum annað sína læru um sakramentini á júst hetta. Tá ið fólk játtaðu sínar syndir í skriftastólinum, fingu tey syndanna fyrigeving. Men skriftafaðirin dømdi tey síðani til nakrar “revsingar”, og allar tær bótsrevsingarnar, sum ein ikki megnaði at gera fulnað fyri her á fold, hevði ein so við sær inn í deyðan og reinsingareldin. Hetta var ein ræðuligur pínustaður, sum øll skuldu til, men eingin í kirkjuni visti at siga, hvussu leingi ein skuldi vera har. Kirkjan helt kortini uppá, at hon hevði møguleikan til at stytta steðgin í reinsingareldinum við at skaffa menniskjum avlát. Ein kundi til dømis keypa sær eitt avlátsbræv. Hetta var eisini orsøkin til orðatakið: “Tá ið avlátsdálar í kistli klinga, straks sálir úr skerseldi springa”.

Í 1516, árið fyri at Luther hongdi tesurnar upp, gav Desiderius Erasmus út “Novum Instrumentum omne”. Henda umseting av Nýggja testamenti rúmaði bæði upprunaliga grikska tekstinum og eini nýggjari latínskari umseting. Í gomlu latínsku umsetingini av Matteusi 4,17 hevði hann lisið: “Pænitentiam agite” (“Gerið bót”), men í grikska tekstinum las hann: μετανοεῖτε (“Vendið um”). Erasmus fór aftur til keldurnar og lat griksku orðingina ráða. Tá ið Luther síðani las Nýggja testamenti á grikskum, kom júst hetta orðið at hava ein stóran týdning. Og hetta er eisini orsøkin til, at Luther orðar seg, sum hann ger, í tí fyrstu tesuni.

Grikska orðið μετανοέω sipar nevniliga til eina víðfevnda umvending frá øllum tí, ið hindrar einum í at geva seg yvir til Guds, og samstundis sipar tað eisini til, at ein vendir sær til Guds í kærleika og lýdni. Tað snýr seg altso ikki um bótsrevsing, reinsingareld og avlát. Harafturímóti snýr tað seg um alt lívið hjá tí trúgvandi![1]

“Sum nevnt er tað ikki Luther, men Guds orð, ið hevur tann avgerandi leiklutin í trúbótini! Tað, sum Luther varnaðist, var, at tann sanna læran í Guds orði hevði verið fjald fyri fólki í fleiri øldir. Og tað er júst hetta, ið trúbótin snúði seg um, nevniliga at fara aftur til keldurnar og kenna máttin, vakurleikan og sannleikan í Guds orði.”

 


[1] Í Jesu boðan er umvending bæði Guds krav og Guds gáva. Gud krevur umvending, og Gud gevur umvending. Tað er jú einans hann, ið kann virka umvending í lívinum hjá einum menniskja: “Eingin kann koma til mín, uttan faðirin, sum sendi meg, dregur hann” (Jóh 6,44).

Viðmerkingar

Til ber at viðmerkja greinina við sakligum grundgevingum og sjónarmiðum. Ein góð minnisregla: Skriva ikki annað enn tað, sum tú kanst siga við ein persón andlit til andlits. Trúboðin loyvir sær at strika viðmerkingar, sum innihalda ljótan málburð, persónsálop ella haturstalu.

Undanfarna grein

Pakistan: Deyðadømda Asia Bibi verður leyslatin

Les grein

Enn er náðitíð

Les grein
Næsta grein
A+

Trúboðin er ókeypis

...men arbeiðið verður fíggjað við sjálvbodnum gávum.
Dámar tær væl at lesa Trúboðan? So vilja vit fegin spyrja teg, um tú vilt stuðla Trúboðanum.